Bulgaristan’da Uzun Süreli İkamet İzni: Şartlar, Belgeler, Süreler ve Başvuru Dayanakları

Bulgaristan’da Uzun Süreli İkamet İzni: Şartlar, Belgeler, Süreler ve Başvuru Dayanakları

Bulgaristan’da uzun süreli ikamet başvurusu tek bir kategoriye dayanmaz. Çalışma, aile birleşimi, ticari faaliyet, eğitim, yatırım, bilimsel araştırma ve özel koruma gibi farklı hukuki gerekçeler için farklı belgelerin hazırlanması gerekir.

Bu rehberde Bulgaristan Yabancılar Kanunu kapsamında uzun süreli ikamet izni alabilecek kişiler, ortak başvuru şartları, gerekli belgeler, başvuru süreleri ve kaynak belgede belirtilen ücretler ele alınmaktadır.

Bulgaristan’da uzun süreli ikamet ne anlama gelir?

Bulgaristan’da “продължително пребиваване” olarak adlandırılan uzun süreli ikamet izninin süresi, başvurunun hukuki dayanağına göre belirlenir.

Birçok başvuru kategorisinde altı aya veya bir yıla kadar ikamet izni verilebilir. Bazı özel kategorilerde ise farklı süreler uygulanabilir.

Başvuru sahibinin yalnızca ortak evrakları değil, başvurduğu hukuki gerekçeyi kanıtlayan özel belgeleri de sunması gerekir.
Kimler uzun süreli ikamet iznine başvurabilir?

Kaynak belgede yer alan başlıca başvuru dayanakları şunlardır:

1. Görevlendirilen veya gönderilen çalışanlar
Hizmet sunumu kapsamında Bulgaristan’a gönderilen veya görevlendirilen çalışanlar, çalışma makamlarından gerekli izinlerin alınması şartıyla başvurabilir.
2. Bulgaristan’da ticari faaliyet yürüten kişiler
Bulgaristan’da ticari faaliyet gösteren ve her ortak veya yönetici için en az 10 Bulgaristan vatandaşına tam zamanlı istihdam sağlayan kişiler bu kapsamda değerlendirilebilir.
3. Yabancı uzmanlar
Bulgaristan’ın taraf olduğu uluslararası anlaşmalar kapsamında ülkede bulunan yabancı uzmanlar başvurabilir.
4. Sürekli ikamet dayanağı bulunan kişiler
Bulgaristan’da sürekli ikamet izni verilmesi için yasal dayanağı bulunan kişiler uzun süreli ikamet iznine başvurabilir.
5. Yabancı şirketlerin ticari temsilcileri
Ekonomik faaliyet ve vergi uygunluğu incelemesinden sonra Bulgaristan Ticaret ve Sanayi Odasına kayıtlı ticari temsilciliklerde görev yapan kişiler başvurabilir.
Kaynak belgede her yabancı şirket için en fazla üç temsilcinin izin alabileceği belirtilmektedir.
6. Bulgaristan vatandaşının veya sürekli ikamet sahibinin anne ve babası
Bulgaristan vatandaşının ya da Bulgaristan’da sürekli ikamet izni bulunan bir yabancının maddi güvencesi bulunan anne ve babası başvurabilir.
7. Uzun süreli tedavi gören kişiler
Bulgaristan’da uzun süreli tedavi gören, tedavi ve geçim masraflarını karşılayabilen ve sürekli tıbbi bakıma ihtiyaç duyan kişiler başvurabilir.
8. Yabancı basın mensupları
Bulgaristan’da akredite edilmiş yabancı basın kuruluşlarının muhabirleri bu kapsamda ikamet izni talep edebilir.
9. Emekliler
Bulgaristan’dan, vatandaşı olduğu ülkeden veya başka bir ülkeden emeklilik hakkı bulunan ve Bulgaristan’daki geçimini sağlayacak yeterli maddi kaynağa sahip kişiler başvurabilir.
10. İkamet izni veya uluslararası koruma sahibi yabancıların aile üyeleri
Bulgaristan’da uzun süreli veya sürekli ikamet izni bulunan ya da uluslararası koruma alan yabancıların aile üyeleri başvurabilir.
11. Diğer hane üyeleri ve özel ev hizmetlileri
Kanunda belirtilen yabancıların diğer hane üyeleri veya özel ev hizmetlileri de ilgili şartları karşılamaları hâlinde başvuru yapabilir.
12. Serbest meslek faaliyeti yürütecek kişiler
İlgili makamlardan izin alarak Bulgaristan’da serbest meslek faaliyeti yürütmek isteyen kişiler başvurabilir.
13. Kâr amacı gütmeyen faaliyetler ve din görevlileri
Adalet Bakanlığının izniyle kâr amacı gütmeyen faaliyetlerde bulunacak kişiler ile mevzuatta belirtilen yabancı din görevlileri bu kapsamda değerlendirilebilir.
14. Özel koruma statüsü bulunan kişiler
İnsan ticaretiyle mücadele mevzuatı kapsamında özel koruma statüsü verilen kişiler başvurabilir.
15. Bulgaristan vatandaşının aile üyeleri
Bulgaristan vatandaşının aile üyeleri, aile bağlarını ve varsa nafaka hakkını gösteren yabancı belgelerin Bulgaristan mevzuatına göre tanınması ve kaydedilmesi şartıyla başvurabilir.
16. Gayrimenkul yatırımı yapan kişiler
Kaynak belgede belirtilen şartlarla Bulgaristan’da taşınmaz edinimine en az 600.000 leva yatırım yapan kişiler başvurabilir.
Aynı tutarda yatırım yapan bir Bulgaristan şirketinin yüzde 50’den fazla hissesine sahip yabancılar da belirli şartlarla bu kapsamda değerlendirilebilir.
17. Ekonomik olarak dezavantajlı bölgelere yatırım yapan kişiler
Ekonomik olarak dezavantajlı bir bölgede Bulgaristan şirketine en az 250.000 leva yatırım yapan, şirketin en az yüzde 50 hissesine sahip olan ve en az beş Bulgaristan vatandaşına istihdam sağlayan kişiler başvurabilir.
18. Sığınma veya koruma statüsü bulunan kişilerin aile üyeleri
Sığınma, geçici koruma veya insani statü verilen yabancıların aile üyeleri başvurabilir.
19. Boşanma veya ölüm sonrasında bağımsız ikamet izni
Evliliğin boşanma veya ölüm nedeniyle sona ermesi durumunda, ailenin Bulgaristan’da en az iki yıl kesintisiz ve yasal şekilde ikamet etmiş olması şartıyla bir defaya mahsus bağımsız ikamet izni verilebilir.
20. Olağanüstü durumlarda aile üyeleri
Olağanüstü koşulların bulunması hâlinde, ikamet izni sahibi yabancıların veya Bulgaristan vatandaşlarının belirli aile üyelerine bir defaya mahsus bağımsız ikamet izni verilebilir.
21. Bilimsel araştırmacılar
Bulgaristan’daki kayıtlı bir araştırma kuruluşuyla bilimsel araştırma projesi sözleşmesi imzalayan araştırmacılar başvurabilir.
22. Öğrenciler, değişim öğrencileri ve stajyerler
Bulgaristan’da tam zamanlı üniversite eğitimi alan öğrenciler uzun süreli ikamet iznine başvurabilir.
Öğrenci değişim programına katılan ortaöğretim öğrencileri, stajyerler ve eğitimini tamamladıktan sonra belirli bir süre iş aramak isteyen mezunlar için de özel hükümler bulunmaktadır.
23. Uzun dönem ikamet sahibinin aile üyeleri
Bulgaristan’da uzun dönem ikamet sahibi yabancıların aile üyeleri başvurabilir.
24. Serbest dolaşım hakkını kullanan Bulgaristan vatandaşının aile üyeleri
Serbest dolaşım hakkını kullanmış bir Bulgaristan vatandaşının, başka bir Avrupa Birliği ülkesinden geçerli ikamet belgesi bulunan aile üyesi başvurabilir.
25. Avrupa Gönüllü Hizmeti kapsamında çalışacak kişiler
Avrupa Gönüllü Hizmeti kapsamında gönüllülük yapmak isteyen kişiler başvurabilir. İzin süresi, kabul eden kuruluşla yapılan anlaşmaya göre belirlenir ve kaynak belgeye göre bir yılı geçemez.
26. Başka bir AB ülkesinde uzun dönem ikamet sahibi olan kişiler
Başka bir Avrupa Birliği ülkesinde uzun dönem ikamet izni bulunan kişiler, Bulgaristan’daki şartları karşılamaları hâlinde başvurabilir.
27. Başka bir AB ülkesindeki uzun dönem ikamet sahibinin aile üyeleri
Başka bir Avrupa Birliği ülkesinde uzun dönem ikamet sahibi olup Bulgaristan’da ikamet izni alan yabancının aile üyeleri de başvurabilir.
28. AB Mavi Kart sahibinin aile üyeleri
Avrupa Birliği Mavi Kart sahibinin aile üyelerine, kart sahibinin Bulgaristan’daki ikamet süresiyle uyumlu ikamet izni verilebilir.
29. Şirket içi transfer edilen kişilerin aile üyeleri
Şirket içi transfer kapsamında Bulgaristan’da ikamet eden kişinin aile üyeleri, asıl izin sahibinin ikamet süresine göre izin alabilir.

Ortak başvuru şartları nelerdir?

Başvurunun hukuki dayanağına göre şartlar değişebilir. Ancak kaynak belgede birçok başvuru türü için aşağıdaki ortak şartlar tekrar edilmektedir:

- Geçerli pasaport veya pasaport yerine geçen seyahat belgesi bulunmalıdır.
- Gerektiği durumlarda Bulgaristan Yabancılar Kanunu kapsamında D tipi vize sunulmalıdır.
- Bulgaristan’da kalınacak konutun sağlandığı kanıtlanmalıdır.
- Bulgaristan sağlık sigortası sistemine dâhil olmayan kişiler, ülke genelinde geçerli sağlık sigortası sunmalıdır.
- Sosyal yardım sistemine başvurmadan geçinmeye yetecek istikrarlı, düzenli, öngörülebilir ve yeterli maddi kaynak gösterilmelidir.
- İlk başvuruda adli sicil belgesi sunulmalıdır.
- Başvuru dayanağına özel çalışma, aile, eğitim, yatırım veya kurum belgeleri hazırlanmalıdır.
Gerekli belgeler nelerdir?
1. Pasaport ve giriş kayıtları
Pasaportun aşağıdaki bölümlerinin kopyaları sunulur:
- Fotoğrafın bulunduğu sayfa
- Kimlik bilgilerinin bulunduğu sayfalar
- Gerekiyorsa D tipi vize
- Bulgaristan’a yapılan son giriş damgası
Kopyaların doğrulanması için pasaportun aslı da ibraz edilir.
2. Devlet harcı ödeme belgesi
Ödeme elektronik ortamda yapılmadıysa, Bulgaristan İçişleri Bakanlığı sisteminde tahsil edilen ücretlere ilişkin Tarife No. 4 kapsamında ödeme belgesi dosyaya eklenir.
3. Konut belgesi
Konutun sağlandığını göstermek için aşağıdaki belgelerden biri veya birkaçı istenebilir:
- Tapu veya taşınmazın mülkiyetini gösteren belge
- Taşınmazın kullanım hakkını gösteren belge
- Taşınmaz sahibinin ikamet adresini kullanmaya izin verdiğine ilişkin beyanı
Beyan taşınmaz sahibi veya yetkili kişi tarafından şahsen verilmezse imzanın noter onaylı olması gerekir.
4. Sağlık sigortası
Bulgaristan Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında sigortalı olmayan kişilerin Bulgaristan genelinde geçerli zorunlu sağlık sigortası sunması gerekir.
5. Geçim kaynağı
Başvuru sahibinin maddi kaynaklarının:
- İstikrarlı,
- Düzenli,
- Öngörülebilir,
- Yeterli
olması gerekir.
Kaynak belgede maddi kaynak tutarının ikamet süresi boyunca Bulgaristan’daki asgari aylık ücret, asgari burs veya asgari emekli aylığı seviyesinden az olmaması gerektiği belirtilmektedir.
6. Adli sicil belgesi
İlk başvuruda, başvuru sahibinin vatandaşı olduğu ülkeden veya normal olarak ikamet ettiği ülkeden alınmış adli sicil belgesi sunulur.

7. Başvuru türüne özel belgeler

Başvuru dayanağına göre aşağıdaki belgeler talep edilebilir:

- Çalışma izni
- İş sözleşmesi
- Ticaret sicili belgeleri
- İstihdam kayıtları
- Evlenme belgesi
- Doğum belgesi
- Aile bağını gösteren belgeler
- Emeklilik belgesi
- Banka ve gelir belgeleri
- Tedavi ve sağlık raporları
- Basın akreditasyonu
- Yatırım belgeleri
- Araştırma sözleşmesi
- Üniversite veya okul kabul belgesi
- Staj sözleşmesi
- Gönüllülük anlaşması

Başvuru ne zaman yapılmalıdır?
Kaynak belgede belirtilen genel kurala göre başvuru, izin verilen ikamet süresi veya D tipi vize sona ermeden en geç 14 gün önce yapılmalıdır.

Başvurunun son güne bırakılması, ikamet sürecinde aksama yaşanmasına veya başvurunun değerlendirmeye alınmamasına neden olabilir.

Başvuru ne kadar sürede sonuçlanır?

Birçok başvuru kategorisinde değerlendirme süresi başvuru tarihinden itibaren 14 gündür.
Ancak aşağıdaki durumlarda değerlendirme süresi bir aya kadar uzatılabilir:
- Başvurunun hukuki açıdan karmaşık olması
- Başvurunun fiilî açıdan ayrıntılı inceleme gerektirmesi
- Ek belge veya bilgi istenmesi
Bazı özel kategorilerde farklı süreler bulunmaktadır:
- Bilimsel araştırmacılar için kaynak belgede 30 günlük değerlendirme süresi belirtilmektedir.
- Başka bir AB ülkesinde uzun dönem ikamet sahibi kişiler, Bulgaristan’a girişlerinden itibaren üç ay içinde başvurmalıdır. Bu başvuruların değerlendirilmesi dört aya kadar sürebilir.
- Serbest dolaşım hakkını kullanmış Bulgaristan vatandaşının aile üyesi, ülkeye girişinden itibaren üç ay içinde başvurmalıdır. İkamet kartının düzenlenmesi üç aya kadar sürebilir.
Kaynak belgede belirtilen ücretler

Kaynak belgede birçok standart başvuru için aşağıdaki tutarlar yer almaktadır:

- Başvuru hizmeti: 10 leva
- Altı aya kadar ikamet izni: 200 leva
- Bir yıla kadar ikamet izni: 500 leva
Bazı özel kategoriler için farklı ücretler belirtilmiştir:
- Bazı aile ve özel ikamet kategorileri için bir yıla kadar 150 leva
- Öğrenci, değişim öğrencisi ve stajyer kategorileri için bir yıla kadar 100 leva
- Serbest dolaşım hakkını kullanan Bulgaristan vatandaşının aile üyesi kartı için 7 leva
Ücret tarifeleri ve ödeme yöntemleri değişebileceğinden başvuru öncesinde güncel tutarın ilgili kurumdan teyit edilmesi önerilir.

Başvuru süreci nasıl ilerler?

1. Başvuru sahibine uygun hukuki dayanak belirlenir.
2. Pasaport, vize ve giriş kayıtlarının geçerliliği kontrol edilir.
3. Konut, sağlık sigortası ve maddi yeterlilik belgeleri hazırlanır.
4. İlk başvuru yapılacaksa adli sicil belgesi temin edilir.
5. Başvuru dayanağına özel izin, sözleşme ve kanıtlar dosyaya eklenir.
6. Başvuru, sürenin bitiminden en geç 14 gün önce ilgili Göç birimine sunulur.
7. Ek belge istenirse verilen süre içerisinde tamamlanır.
8. Olumlu kararın ardından ilgili ikamet izni ve kart ücretleri ödenir.
Başvurularda sık yapılan hatalar
- Başvuruyu son güne bırakmak
- 14 günlük başvuru süresini kaçırmak
- Hukuki dayanağa özel belgeleri hazırlamamak
- Pasaportun aslını doğrulama için yanında bulundurmamak
- Konut sahibinin beyanında gerekli noter onayını yaptırmamak
- Sağlık sigortasının Bulgaristan genelinde geçerli olduğunu kanıtlayamamak
- Maddi yeterliliği gösteren belgeleri eksik sunmak
- Aile, eğitim, yatırım veya çalışma belgelerinin tanınma ve kayıt şartlarını kontrol etmemek
- Ek belge talebine verilen süre içinde cevap vermemek

Sonuç

Bulgaristan’da uzun süreli ikamet başvurusunun başarılı şekilde sonuçlanması, başvuru sahibine uygun hukuki dayanağın doğru seçilmesine bağlıdır.

Ortak başvuru evraklarının yanında, seçilen başvuru kategorisini kanıtlayan özel belgelerin de eksiksiz hazırlanması gerekir.

Başvuru süresinin doğru takip edilmesi, konut ve sağlık sigortası belgelerinin uygun olması ve maddi yeterliliğin kanıtlanması sürecin en önemli aşamaları arasındadır.

Belge kontrolü ve başvuru süreciniz için CEMC GRUP ile iletişime geçebilirsiniz.
Türkiye: +90 532 265 27 40
Avrupa: +359 888 768 595
WhatsApp: https://wa.me/905322652740